Peter Sellers

Peter Sellers

Peter Sellers, İŞN (doğum ismi Richard Henry Sellers, 8 Eylül 1925 – 24 Temmuz 1980), İngiliz  komedyen ve aktör. En çok The Pink Panther film serilerindeki Şef Müfettiş Clouseau karakteri,Dr. Strangelove filminde oynadığı 3 ayrı rol ve Lolita filminin 1962’deki orjinal versiyonunda oynadığı Clare Quilty karakteriyle bilinir. Ayrıca kendisinin sondan bir önceki filmi olan Being There filmindeki adam-çocuk olan Chance the gardener karakteri ile bilinir.

Sellers BBC radyosundaki komedi dizileri The Goon Show ile ününü yükseltti. Onun çeşitli aksanlardaki(örn; Fransız, Hint, Amerikan, Alman, yanısıra İngiliz yöresel aksanlar) konuşma yeteneği, komedi tesirli karakterler yelpazesini tasvir etmesindeki yeteneğiyle beraber, bir radyo karakteri ve sinema aktörü olarak başarısına katkıda bulundu ve onun ulusal ve uluslararası adaylıklar ve ödüller kazanmasına neden oldu. Seller’ın özel hayatı kargaşa ve buhranlarla, ve içerisinde bulunduğu duygusal problemler ve madde bağımlılığı ile karakterize edildi. Seller dört defa evlendi. Bu evliliklerden ikisinden üç çocuğu oldu.

Sellers, Southsea, Portsmouth’da bir şovmen ailesinde dünyaya geldi. İsmi Richard Henry olarak vaftiz edilmesine rağmen, ailesi devamlı onu Peter olarak çağırdı. Ölü doğan erkek kardeşinin sonucunda, ve Bryan Forbes’e göre “karakterinin şekillendiği yıllar boyunca, tamamıyla annelik sevgisinin içinde boğuldu”. Kuzey Londra Katolik okulu St. Aloysius College’a devam etti. Ama babası Yorkshire doğumlu Bill Sellers (1900–1962) bir protestandı. Ve annesi Agnes Doreen ‘Peg’ née Marks (1892–1967) bir yahudi idi. Sellers, boksör Daniel Mendoza’nın yeğeninin çocuğuydu. Anne kökenleri Londra’ya yerleşmiş Sefarad Yahudi topluluğu içerisindedir.

Seller’ın hayat hikayesini yazan Roger Lewis’e göre, Sellers katolikliğe ilgi duyuyordu, ama yatılı okula girmesinden bir müddet sonra, bir yahudi olduğunu ve inanç konusunda bir muammaya sahip olmayan birisi olduğunu keşfetti. Sellers öğretmenlerinin onu bir yahudi olarak atfettiğini söyledi. Bu öğretmenler daha sonra onun üstü kapalı antisemitik duyarlılığına yol açacak olan öğretmenlerdi. Hayatının son zamanlarında, Sellers’ın şöyle dediğine dair alıntı yapılmıştır, “Benim babam Church of England’a katı olarak bağlıydı ama annem Portekizli bir yahudiydi ve yahudiler inançlarını annelerinden alırlar.”

Variety show çemberinde, ailesine eşlik etti. Bu, Sellers’a, sonradan değeri anlaşılacak olan oyun yazma ve sahneye koyma sanatını öğrendi. Annesiyle birlikte Splash Me! dramını vodvil tiyatrosu Windmill Theatre’da sahne alarak oynadı. Bununla beraber, ailesinin çelişkilerinin etkisiyle yetişti. Ve şov dünyası hakkında kararsız duyguları gelişti. Babası, Peter’ın eğlence alanında daha fazlasını elde edebileceği inancına sahip değildi. Hatta annesi daima Peter’ı cesaretlendirirken, babası Peter’ın kabiliyetinin sadece bir yol çöpçüsü olmaya yeteceğini ileri sürdü.:18

Seller ilk işini 15 yaşında bir hademe olarak Ilfracombe’daki bir tiyatroda aldı. Sonra düzenli olarak terfi etti, gişe memuru, yer gösterici, sahne şefi asistanı ve ışık operatörü oldu. Aynı zamanda bazı küçük oyunculuk bölümleri için teklif aldı. Sahne arkasında çalışmak ona Paul Scofield gibi ciddi aktörleri çalışırken görme şansı verdi. Aynı zamanda Derek Altman ile sıkı arkadaş oldu ve beraber Sellers’in ilk aktörlük deneyimi olan “Altman and Sellers,” isimli oyunda sahneye çıktılar. Bu oyunda, ukulele çaldılar, şarkı söylediler ve şakalar yaptılar. Onlar ayrıca Dashiell Hammett’ın dedektif hikayelerini okumayı severlerdi. Ve bundan ilham alarak kendi dedektiflik acentalarını kurdular. Potensiyel bir müşteri Sellers’ın sahte bıyığını yırtınca bu teşebbüsleri ansızın sona erdi.

Sellers, tiyatrodaki düzenli sahne arkası işinde, “Joe Daniels and His Hot Shots” müzik grubuna ait bir bateri setiyle pratik yapmaya başladı. Joe Daniels onun çabalarını farkına varmaya başlayınca ona bazı pratik bilgiler öğretti.

Avrupa’da savaş patlak verirken, Sellers bateristlik yeteneklerini geliştirmeye devam ediyordu. Bu babasını bile etkilemişti. Ve Sellers, Blackpool’da bir müzik grubuyla ilk bateristlik işini aldır.:22

Sellers, gönüllü asker olduktan sonra ve II. Dünya Savaşı boyunca Kraliyet Hava Kuvvetleri’da bir havacıydı. Onbaşılığa yükseldi. Düşük görme yeteneğinden dolayı iniş yeri ekibinde bulunması sınırlandırıldı. Asya’da ne kadar durduğunun belli olmamasına ve Sellers’in kendisinin uzaklığı abartabilecek olmasına rağmen, uzun yolculuğu Hindistan ve Myanmar’ı içine aldı. Sellers ayrıca savaştan sonra Almanya ve Fransa’ya hizmet verdi. Resmen görevi olmayan subayların yaşamlarında yaşadıkları boşlukta Sellers Entertainments National Service Association (ENSA)’a katıldı. Bu kuruluş, babasının daha evvelden anlaştığı ve babasının Sellers’in bateristlik ve komedi yeteneklerini geliştirmesi için izin verdiği bir yerdi. 1945’de savaşın sona ermesi ile İngiliz göstericilerin 5’inin 4’ünden fazlası ENSA için çalıştı. Bu çalışmanın odağı fabrika işçileri ve askerlerin moralini yükseltmekti.

Arasıra üstlerinin taklitini yapardı. Ve onun Kraliyet Hava Kuvvetleri subayı Lionel Mandrake tasviri, Dr. Strangelove filminde Sellers’a model olmuş olabilir. 1972’de Michael Parkinson’la yaptığı bir röportajda anlattığına göre, Sellers kendi tarzıyla sahte bıyık kullanarak ve onun kılığına girerek Subay Mess’in taklitini yapmıştı. Daha sonra yaşlı subaylar ondan kuşkulanmıştır. Goon Show’un Major Dennis Bloodnok karakterinin sesi bu dönemden gelmektedir.

1948’de askerin vazifesini bitirdikten sonra İngiltere döndü. Ve variety theatre’larda stand-up rutinleri ile kendisini geliştirdi. Sellers BBC radyo prodüktörü Roy Speer’a telefon etti. Speer ile telefonda konuşabilmek için Much Binding in the Marsh programının radyo şovu yıldızı Kenneth Horne’yimiş gibi davrandı.

Bir sonuç olarak, Sellers, Ray’s a Laugh programında komedyen Ted Ray ile iş yapmasına neden olacak bir ses sınavı verdi. Onun esas radyo işi ise Spike Milligan, Harry Secombe ve (aslında) Michael Bentine ile olan The Goon Show programıydı. Sonra bunu Sellers’ın televizyon işleri izledi.

1950’lerin sonlarında, Sellers, George Martin prodüktörlüğü ile iki komedi albüm kaydı yayınladı. Bu kayıtlar The Best of Sellers ve Songs for Swinging Sellers ismiyle yayınlandı. 1958’de 10″ formatında bir LP olarak yayınlanan çıkış albümü The Best of Sellers’ın albüm kapağı onu bir Rolls Royce arabasını cilalarken gösteriyordu. Bu albümdeki en popüler şarkılar “Balham, Gateway to the South” (bir seyahat parodisi) ve “Suddenly It’s Folksong” şarkılarıydı. Songs for Swinging Sellers albümü 1959’da piyasaya sürüldü. Frank Muir ve Dennis Norden tarafından yazılan materyalleri ve Sellers’ın “Puttin on the Style” şarkısını seslendirmesini içeriyordu. “Shadows on the Grass” parçasında albüme Irene Handl konuk olarak katıldı. Müzikal direktörlük Ron Goodwin tarafından yapıldı.

1979’da, Sellers’ Market ismiyle üçüncü albümünü piyasaya sürdü. Albüm kapağında Sellers, Financial Times ve Wall Street Times gibi iki tüccar gazetesi okuyan iki adamın arasında Finchley Press gazetesini okurken durmasını içeriyordu. Albüm ilk iki albümü kadar popüler olmamasına rağmen halen koleksiyoncular tarafından aranan bir albümdür. Bu üç albüm, Sellers’ın sesini birsürü komedi efekti için ne kadar esnek kullanabilme yeteneği olduğunu gösterdiği albümler olmuştur.

Sellers, filmlerdeki başarısına İngiliz komedileri ile ulaştı. Bu filmlerin içerisinde The Ladykillers, I’m All Right Jack ve The Mouse That Roared bulunur. Sophia Loren’la birlikte oynadığı The Millionairess filmindeki Hindistanlı doktor tasviri ile dünyanın dikkatini üzerine çekmeye başladı. Film, George Martin’in prodüksiyonculuğunu üstlendiği hit tekli Goodness Gracious Me ve ardından gelen Bangers and Mash teklisine ilham verdi. Bu iki tekli içerisinde de Sellers ve Loren bulunur.

1964’de, 38 yaşındayken, Sellers kalp krizi serileri geçirdi (Birkaç gün içerisinde 13 tane), bunlar onun kalbinde kalıcı hasarlara yol açtı. Sellers batının tıbbı tedavisinin yerine psişik doktorlara danışmayı tercih etti. Ve kalbinin durumundaki kötüleşme 16 yıl boyunca devam etti. 1977’de, ikinci bir büyük kalp krizi geçirdi, bunun sonucunda kalp atışlarının düzenlenmesi için kalp pili kullanmak zorunda kaldı. Bir kez daha, Seller yavaşlamayı reddetti. Ve yaşamını oldukça uzatacak doktor talimatlarını ve açık kalp ameliyatını reddetti.

Sellers’ın Goon Show partnerleri, Spike Milligan ve Harry Secombe, ile tekrar birleşmesi için Londra’da bir akşam yemeği 25 Temmuz 1980 için ayarlanmıştı. Ama 22 Temmuz’da, Sellers büyük bir kalp krizi ile Dorchester Hotel’ındeki odasında yıkıldı ve komaya düştü. 24 Temmuz 1980’de geceyarısından sonra Londra Hastanesi’nde 54 yaşında öldü. Geriye dördüncü eşi, Lynne Frederick, ve üç çocuğu: Michael, Sarah and Victoria kaldı. Öldüğünde, 30 Temmuz’da Los Angeles’ta bir kalp ameliyatı için randevusu vardı.